Bịt ‘lỗ hổng’ cho vay ngân hàng tiêu dùng: Cần sớm có khung pháp lý riêng Giới chuyên gia cho rằng, nhiều quy định về cho vay ngân hàng tín chấp hiện đang rất “tù mù, việc “nhốt” chung vào 1 “giỏ” với chính sách cho vay khác là bất hợp lý, đi ngược với thông lệ quốc tế, xu thế phát triển của lịch sử. Do đó, cần phải sớm có 1 điều khoản riêng đối với hoạt động cho vay trả góp tín chấp, để thị trường này có thể phát triển lành mạnh và minh bạch hơn. Dịch vụ cho vay tiêu dùng tín chấp hiện nay đang dần tăng lên, được người dân lựa chọn và tin dùng bởi các lợi thế vượt trội mà nó đem lại. Đó là thủ tục cho vay đơn giản, giải ngân nhanh, khoản tín dụng có quy mô nhỏ, kỳ hạn ngắn, đáp ứng ngay cả đối với những khách hàng chưa có lịch sử tín dụng, thu nhập chỉ ở mức bình quân, điểm tín dụng thấp... Theo tính toán, mức tăng trưởng trung bình của tổng dư nợ cho vay tín chấp nhanh tại Việt Nam trong 7 năm qua đã tăng xấp xỉ 20%/năm. Tỷ lệ dư nợ cho vay trả góp tiêu dùng hiện đạt khoảng hơn 6% và dự kiến sẽ vượt qua con số 10% GDP vào năm 2020. tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng, mọi quy định hướng dẫn để hoạt động cho vay trả góp tín dụng nương theo hiện vẫn còn chưa cụ thể và rõ ràng. Mới đây, nhằm mục tiêu tách biệt và hạn chế rủi ro đối với ngân hàng khi cho vay tiền nóng đối với k/hàng ko đúng tiêu chuẩn, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã xây dựng và đưa ra xin ý kiến góp ý Dự thảo Thông tư quy định hoạt động tín dụng tiêu dùng của công ty tài chính. Theo Dự thảo Thông tư trên, hoạt động cho vay tiêu dùng trả góp của công ty tài chính thu hẹp lại trong 3 lĩnh vực chính: Cho vay trả góp, cho vay thấu chi qua thẻ tín dụng, phát hành thẻ mua hàng. Hoạt động cho vay cũng bị siết chặt với các điều khoản chi tiết về điều kiện cho vay, thời hạn cho vay. Dự thảo Thông tư cũng điều khoản các ngân hàng thương mại muốn cho vay trả góp tín chấp theo hình thức này thì phải thành lập tổ chức tài chính riêng. Giới chuyên gia đánh giá, việc điều khoản 1 cách rõ ràng những hoạt động cho vay tín chấp trả góp và tách bạch về quản lý đối với hoạt động này là phù hợp với tính chất khác biệt của dịch vụ, đồng thời giúp cho thị trường cho vay trả góp ngân hàng ở Việt Nam phát triển 1 cách minh bạch, lành mạnh và hiệu quả hơn; phù hợp với các thông lệ quốc tế, mang lại nhiều lợi ích hơn nữa cho người tiêu dùng Việt Nam. ngoài ra, theo Luật sư Trương Thanh Đức, những quy định về cho vay tín dụng tiêu dùng hiện rất “tù mù”, và vì thế cần phải sớm có một hành lang pháp lý riêng đối với hoạt động này. “Những điều khoản hiện có vẫn còn chung chung khiến thị trường bế tắc, ngay cả những công ty tín dụng giờ đây cũng ko biết dựa vào cơ sở nào để thực hiện cho đúng. những quy định, khuôn khổ pháp lý mới cần phải làm sao đó có thể nêu bật đc những vấn đề quan trọng về h/sơ, thủ tục, điều kiện vay vốn… Làm sao để những thủ tục vay tín dụng trả góp phải thực sự đơn giản, gọn nhẹ, tạo thuận lợi cho thị trường phát triển ”, ông Đức nhấn mạnh. Chung quan điểm với Luật sư Trương Thanh Đức, TS. Lê Đăng Doanh cũng cho rằng, để thị trường cho vay tín dụng ngân hàng phát triển lành mạnh, Nhà nước cần có các quy định rõ ràng, cởi mở hơn về hành lang pháp lý. Đặc biệt cần có sự giám sát chặt chẽ thị trường này. “Cơ quan chức năng cần có những biện pháp, chế tài xử lý để hạn chế các đối tượng núp bóng hoạt động vay tin chap ngan hang lừa đảo người dân theo kiểu “tín dụng đen”. Người dân cũng nên là những người tiêu dùng thông minh, lựa chọn loại hình dịch vụ cho vay trả góp ngân hàng chính thống, cần tìm hiểu đầy đủ thông tin và trang bị cho mình những kiến thức cần thiết để tự bảo vệ mình”, ông Doanh nhấn mạnh. Trao đổi với báo chí mới đây, PGS, TS Đào Văn Hùng – Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách Tài chính tiền tệ Quốc gia cũng cho rằng, cần có 1 khung pháp lý riêng dành cho lĩnh vực vay tín dụng ngân hàng của các tổ chức tài chính, trong đó đảm bảo việc bảo vệ người tiêu dùng và điều tiết những công ty tài chính theo thông lệ quốc tế, thích hợp với thực tế Việt Nam.
